Pijačni barometar (Kvantaške pijace):

Internet stranica "Smederevsko voće" je nastavila sa radom uz pomoć prijatelja - Agrar Komerca, udruženja "Smederevski đurđevak" i vinarija "Dionis", "Ilić" i "Dobrava".

Vranovo

Selo Vranovo

            Na desetom kilometru jugoistočno od Smedereva, na levoj obali Morave, duž carigradskog druma, nalazi se Vranovo.
            Najstarije u karti ucrtano naselje je Cerje na Lanferovoj karti iz 1718. godine. Pretpostavlja se da je Vranovo starije naselje, ali da je bilo manje te ga zato nema na karti. Sredinom XVIII veka naselje Vranovo prvobitno je locirano nešto dalje od carigradskog druma, u dolini reke Jezave, ali zbog čestih poplava Velike Morave i Jezave, Vranovci se sele podalje od reke, na mestu gde se i danas nalazi.
            Pod imenom Vranovo, selo se prvi put pominje u aračkim spiskovima za 1818.g. Prvobitno naselje Vranova nalazilo se u gustoj hrastovoj šumi u čijim krošnjama su mnoge ptice, vrane i gavrani, vile svoja gnezda. Njihovo graktanje čulo se daleko, pa je, verovatno, naselje po njima i dobilo ime.
            Na osnovu antropogeografskih ispitivanja Smederevskog podunavlja iz 1923/24.godine dr Borivoje Drobnjaković navodi da je stanovništvo pretežno doseljeničko i da su u ovom kraju bile jake kosovsko-metohijska i braničevsko-timočka migraciona struja.
            Stanovništvo je uglavnom bilo zemljoradničko, ali je bilo i trgovaca, stočara, meandžija.
            Tipično ravničarsko, moravsko naselje, zbijenog tipa, sa ušorenim kućama, nalazilo se pored carigradskog puta koji je imao veliki ekonomsko-politički značaj. Cargigradski put i blizina Smedereva, velikog trgovinskog i kulturnog centra uslovili su brz razvoj sela.
            Vranovo je danas moderno selo u kome živi preko 3000 stnovnika. Iako se Vranovci i dalje bave poljoprivredom, mnogi su zaposleni u industriji, najpre u kompaniji USS Serbia.
            Poljoprivreda:
            Ukupna površina vranovskog atara je 1650ha, od toga površina obradivog zemljišta je 1101,4 ha.
            Vranovski poljoprivrednici se uglavnom bave ratarstvom, na prvom mestu, potom stočarstvom i povrtarstvom. Voćarstom se bavi neznatan broj domaćinstava. Dominantne kulture su kukuruz, žitarice (pšenica, ječam, ovas), lucerka.
            Poljoprivrednicima našeg sela ide na ruku to što raspolažu veoma plodnom zemljom, pogotovu u delu atara koji se naslanja na Moravu. U analizi zemljišta, koja je rađena tokom 2009. god. pokazalo se da je poljoprivredno zemljište u našem ataru, u odnosu na zemljišta drugih atara, u još uvek veoma dobrog rodnog potencijala i sa minimalnim potrebama za intervencijama. Naime, naša zemljišta su bogata organskim materijama i od mineralnih materija ukoliko nešto nedostaje onda je to uglavnom fosfor, dok je pH vrednost zemljišta, prosečno gledano, blago kisela.  
            Interesantno je da se pored navedenih grana poljoprivredne proizvodnje nalazi još jedna koja je u ekpanziji a to je proizvodnja pečuraka. Budući da je proizvodnja komposta za proizvodnju pečuraka već uveliko brend ovog sela te i ovaj proizvod postaje, polako ali sigurno, jedan od brendova Vranova.
            Uzevši sve u obzir Vranovski poljoprivrednici imaju veoma dobre uslove za rad koji se ogledaju pre svega u lako dostupnoj vodi za navodnjavanje, velikom potencijalu našeg zemljišta kao i u dobro održavanoj infrastrukturi atara.
            Kultura:
            U ataru sela ima više arheoloških nalazišta, međutim kako arheoloških iskopavanja nije bilo, nalazi su uglavnom fragmentarna keramika ili metal. Neki od njih su srebrn spiralni prsten, skulptura konjanika, veći broj fragmentirane keramike, novčići. U delu sela Ornice nalazi se Humka, uzvišenje kružne osnove na kome je nađeno više predmeta keramike, novčića, kao i zid koji su meštani nepažnjom uništili. 1968. godine meštani su pronašli i jednu rimsku grobnicu sa fresko ornamentikom. U njoj je bilo više predmeta, ali su sačuvani samo staklene posude i nekoliko metalnih igala. Svi predmeti nađeni u selu čuvaju se u Smederevskom muzeju.
            1871. godine počinje sa radom Osnovna škola u Vranovu pod nazivom Dositej Obradović. Prvi učitelj bio je Radovan Pantelić. 1920. godine sagrađena je nova zgrada škole, dok 1939. godine počinje nastava u današnjoj zgradi škole. Danas školu pohađa više od 300 đaka. Pri školi radi biblioteka koja raspolaže velikim brojem knjiga.
            U selu radi i ogranak Gradske biblioteke Smederevo.
            Pravoslavna crkva Svete Trojice sagrađena 1895. godine. Crkvena slava koja se u selu slavi je stoga Sveta Trojica, dok je seoska slava, odnosno zavetina Cveti Simeon.
            Nakon prvog svetskog rata osnovano je amatersko pozorište koje je radilo do 1941. godine.
            Danas u selu radi sportski klub ,,Proleter”, osnovan još 1947. godine, a koji raspolaže sportskim terenima.
            Kulturno umetničko društvo ,,Lazar Savić-Gedža˝ osnovano je između dva rata. U svom radu imalo je više prekida, a od 2007. godine ponovo je aktivno i zapaženo na brojnim manifestacijama i takmičennjima u zemlji i regionu. Sedište KUD-a je u Domu kulture Vranovo. Dom kulture, sagrađen u sklopu sa zgradom Mesne kancelarije u periodu od 1948. do 1952, predstavlja jedno od centralnih mesta kulturnog života meštana. U njemu se organizuju koncerti kulturno-umetničkog društva, programi učenila Osnovne škole, kao i svi ostali javni skuzšovi u selu.
            Godine 2007. osniva se i udruženje žena ,,Biser".
            U selu je sagrađena pošta 1.maja 1986. a od 1973. godine u zgradi prve zemljoradničke zadruge počinje sa radom ambulanta.
            Ono što Vranovo čini posebnim je svakako osnivanje prve zemljoradničke zadruge u Srbiji.
            Mihajlo Avramović, bankarski činovnik i pokretač ideje osnivanja zemljoradničke zadruge, imao je veliku želju da prvu zemljoradničku zadrugu osnuje u svom rodnom mestu, Duboni. Na veliko razumevanje, Avramović je najpre naišao kod Lazara Savića-Gedže, kmeta i narodnog poslanika iz Vranova. Lazar Savić je imao veliki utucaj na svoje sugrađane među kojima je vršio agitaciju Avramovićeve ideje za osnivanje zadruge. Polovinom marta 1894. godine u kući Lazara Savića-Gedže, održana je osnivačka skupština u prisustvu većeg broja zemljoradnika. Tada je doneta odluka o osnivanju Vranovske zamljoradničke zadruge i usvojena su pravila. Na istom sastanku izabrana je zadružna uprava. 29. marta 1894. godine (po starom kalendaru, po novom 11. aprila), 32 zemljoradnika potpisala su u Okružnom sudu u Smederevu akt o osnivanju zemljoradničke zadruge u Vranovu. Zaruga posluje pod nazivom Vranovska zemljoradnička zadruga, a od 1920.godine pod nazivom Vranovska zemljoradnička kreditna zadruga.
        Cilj zadruge. Po pravilu ugovora zadruge koji je pisao Mihajlo Avramović zadruga je bila dužna: ,,da nabavi svojim članovima potreban novac za poljoprivredne radove, da utiče na svest o štednji i da na taj način utiče na popravku njihovog materijalnog stanja”.
        Članstvo. Član zadruge mogao je da bude samo onaj koji je imao ,,dovoljno jemstva za lično poštenje”, da je starešina domaćinstva i da stalno živi na teritoriji zadruge.
         Poslovanje zadruge. Zadruga je poslovala po principu kolektivne odgovornosti svojih članova, a zadružna uprava je bila dužna da svakog meseca sastavlja izveštaj o poslovanju.
         Finansijska sredstva zadruge. Prilikom osnivanja zadruge Avramović je računao na finansijsku pomoć Podunavske okružne banke, a i članovi zadruge su davali doprinose u zavisnosti od imovnog stanja. Pored ovih zadruga je imala i druge stalne prihode od stalne, obične i dečije štednje.
Stogodišnjica zadrugarstva. Na dan stogodišnjice zadrugarstva u Srbiji, organizivana je svečana akademija u Vranovu. Akademiju su uveličali mnogi eminentni stručnjaci iz oblasti zadrugarstva, političari, gosti iz Grčke, Rumunije i Bugarske, kulturno umetnička društva i mnogi drugi.
Na veliku žalost samih meštana prva zemljoradnička zadruga u Srbiji već dugi niz godina ne radi.

 

KUD Lazar Savić Gedža Lazar Savić - Gedža Mihajlo Avramović Osnovna škola Rimska grobnica
Vranovo Zadruga Vranovo